رایگان و بدون ثبت‌نام
راهنما و مرجع آموزشی

حقوق خالص و حقوق ناخالص چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

حقوق ناخالص (Gross Salary) مجموع کل دریافتی کارمند یا کارگر شامل حقوق پایه، حق مسکن، بن کارگری، حق اولاد، اضافه‌کاری، پاداش و سایر مزایا قبل از هرگونه کسورات قانونی است.

حقوق خالص (Net Salary) مبلغی است که پس از کسر سهم بیمه کارگر (۷ درصد) و مالیات بر درآمد حقوق، به حساب بانکی شخص واریز می‌گردد. در ایران معافیت‌های مالیاتی بر اساس سقف‌های مصوب سالانه مجلس شورای اسلامی و بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی محاسبه می‌شوند.

مراحل محاسبه حقوق خالص دریافتی

کسورات قانونی حقوق به این ترتیب محاسبه و اعمال می‌شوند:

۱

محاسبه بیمه سهم کارگر (۷٪)

هفت درصد از کل اقلام مشمول بیمه حقوق کسر می‌شود (۲۳٪ دیگر را کارفرما پرداخت می‌کند).

۲

اعمال معافیت و مالیات پلکانی

درآمد مازاد بر سقف معافیت سالانه مشمول پله‌های مالیاتی ۱۰٪، ۱۵٪، ۲۰٪ یا بالاتر می‌گردد.

۳

استخراج دریافتی نهایی کارگر

مجموع بیمه سهم کارگر و مالیات از حقوق ناخالص کسر شده و حقوق خالص به دست می‌آید.

فرمول و مبانی ریاضی

فرمول محاسبه حقوق خالص و مالیات

سقف معافیت ماهانه مالیات حقوق در سال ۱۴۰۳ برابر ۱۲ میلیون تومان است. مبالغ مازاد تا ۱۶.۵ میلیون مشمول ۱۰٪، تا ۲۷ میلیون ۱۵٪ و بالاتر مشمول ۲۰٪ تا ۳۰٪ مالیات هستند.

حقوق خالص = حقوق ناخالص - (بیمه کارگر ۷٪ + مالیات بر حقوق)
حقوق ناخالص
مجموع دریافتی ناخالص: پایه حقوق + بن + مسکن + اولاد + اضافه‌کاری.
بیمه ۷٪
سهم بیمه کارگر: کسورات بیمه تامین اجتماعی سهم بیمه‌شده.
مالیات حقوق
مالیات تکلیفی ماده ۸۴: مالیات پلکانی کسرشده طبق قانون مالیات‌های مستقیم.
مثال عددی و حل گام‌به‌گام

مثال عددی: محاسبه حقوق خالص برای حقوق ناخالص ۲۰ میلیون تومانی

محاسبه دریافتی خالص یک کارمند با حقوق ناخالص ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان در سال ۱۴۰۳:

مشخصات مفروضات:
حقوق ناخالص ماهانه:۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
سقف معافیت مالیاتی ماهانه:۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
نرخ بیمه کارگر:۷ درصد
مراحل محاسبه:
بیمه ۷٪:۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰.۰۷ = ۱٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان بیمه کارگر
مازاد مشمول مالیات:۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ - ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
مالیات پله اول (۱۰٪ تا ۱۶.۵ م):۴٬۵۰۰٬۰۰۰ × ۰.۱۰ = ۴۵۰٬۰۰۰ تومان
مالیات پله دوم (۱۵٪ مازاد):۳٬۵۰۰٬۰۰۰ × ۰.۱۵ = ۵۲۵٬۰۰۰ تومان
مجموع مالیات:۴۵۰٬۰۰۰ + ۵۲۵٬۰۰۰ = ۹۷۵٬۰۰۰ تومان
نتایج محاسبه شده مثال:
بیمه سهم کارگر (۷٪)۱٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان
مالیات بر درآمد حقوق۹۷۵٬۰۰۰ تومان
حقوق خالص واریزی به حساب۱۷٬۶۲۵٬۰۰۰ تومان
جدول ارقام و سناریوهای رایج

جدول حقوق ناخالص و خالص برای درآمدهای رایج سال ۱۴۰۳

جدول تفکیکی بیمه، مالیات و حقوق خالص واریزی برای مبالغ ۱۰ تا ۴۰ میلیون تومان:

حقوق ناخالصبیمه کارگر (۷٪)مالیات حقوقحقوق خالص دریافتی
۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۷۰۰٬۰۰۰ تومان۰ تومان (معاف)۹٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان
۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۸۴۰٬۰۰۰ تومان۰ تومان (معاف)۱۱٬۱۶۰٬۰۰۰ تومان
۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۱٬۰۵۰٬۰۰۰ تومان۳۰۰٬۰۰۰ تومان۱۳٬۶۵۰٬۰۰۰ تومان
۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۱٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان۹۷۵٬۰۰۰ تومان۱۷٬۶۲۵٬۰۰۰ تومان
۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۱٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان۱٬۷۲۵٬۰۰۰ تومان۲۱٬۵۲۵٬۰۰۰ تومان
۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تومان۲٬۶۲۵٬۰۰۰ تومان۲۵٬۲۷۵٬۰۰۰ تومان
۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان۲٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان۴٬۶۲۵٬۰۰۰ تومان۳۲٬۵۷۵٬۰۰۰ تومان

کلیه ارقام بر مبنای آخرین بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور برای سال ۱۴۰۳ تدوین شده است.

پاسخ به ابهامات رایج

سؤالات متداول درباره محاسبه حقوق خالص از ناخالص

سقف معافیت ماهانه ۱۲ میلیون تومان و سقف معافیت سالانه ۱۴۴ میلیون تومان است. افرادی که حقوق کمتر از این مبلغ دارند از پرداخت مالیات معاف هستند.