رایگان و بدون ثبت‌نام
راهنما و مرجع آموزشی

شاخص توده بدنی (BMI) چیست و چگونه سلامت وزن را می‌سنجد؟

شاخص توده بدنی یا BMI (مخفف Body Mass Index)، استانداردی جهانی است که توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای ارزیابی تناسب قد و وزن افراد بزرگسال تدوین شده است.

این شاخص مشخص می‌کند که آیا وزن فعلی شما نسبت به قدتان در محدوده کمبود وزن، وزن نرمال و سلامت، اضافه وزن یا چاقی قرار دارد و می‌تواند هشداری برای خطرات قلبی عروقی، دیابت و فشار خون باشد.

دسته‌بندی استانداردهای BMI بر اساس سازمان بهداشت جهانی

جدول رسمی تفکیک محدوده‌های شاخص توده بدنی:

< ۱۸.۵

کمبود وزن (Underweight)

نیاز به برنامه غذایی مغذی برای افزایش وزن و تقویت سیستم ایمنی.

۱۸.۵ تا ۲۴.۹

وزن نرمال و ایده‌آل (Normal)

محدوده ایده‌آل سلامت با کمترین ریسک بیماری‌های متابولیک.

۲۵ تا ۲۹.۹

اضافه وزن (Overweight)

هشدار اولیه برای تنظیم رژیم و شروع فعالیت بدنی منظم.

فرمول و مبانی ریاضی

فرمول محاسبه شاخص توده بدنی

وزن خود را به کیلوگرم بر مجذور قد خود به متر تقسیم کنید.

BMI = وزن (کیلوگرم) ÷ [قد (متر)]²
وزن
Weight (kg): وزن بدن بدون لباس سنگین در اول صبح.
قد
Height (m): قد بر حسب متر (مثلاً ۱۷۵ سانتی‌متر برابر ۱.۷۵ متر است).
مثال عددی و حل گام‌به‌گام

مثال: محاسبه BMI فردی با قد ۱۷۵ سانتی‌متر و وزن ۸۰ کیلوگرم

ارزیابی وضعیت بدنی فرد با مشخصات قد ۱.۷۵ متر و وزن ۸۰ کیلوگرم:

مشخصات مفروضات:
قد:۱۷۵ سانتی‌متر (۱.۷۵ متر)
وزن:۸۰ کیلوگرم
مراحل محاسبه:
مجذور قد:۱.۷۵ × ۱.۷۵ = ۳.۰۶۲۵
تقسیم وزن بر مجذور قد:۸۰ ÷ ۳.۰۶۲۵ = ۲۶.۱۲
نتایج محاسبه شده مثال:
شاخص BMI۲۶.۱ (اضافه وزن)
محدوده وزن ایده‌آل برای این قد۵۷ تا ۷۶ کیلوگرم
میزان کاهش وزن برای نرمال شدنحدود ۴ کیلوگرم
جدول ارقام و سناریوهای رایج

جدول مرجع وزن متناسب با قد بر اساس BMI سلامت (۱۸.۵ تا ۲۴.۹)

حداقل و حداکثر وزن نرمال پزشکی برای قدهای مختلف:

قد (سانتی‌متر)حداقل وزن سلامت (BMI 18.5)وزن ایده‌آل میانگین (BMI 22)حداکثر وزن سلامت (BMI 24.9)
۱۵۰ سانتی‌متر۴۱.۶ کیلوگرم۴۹.۵ کیلوگرم۵۶.۰ کیلوگرم
۱۵۵ سانتی‌متر۴۴.۵ کیلوگرم۵۲.۸ کیلوگرم۵۹.۸ کیلوگرم
۱۶۰ سانتی‌متر۴۷.۴ کیلوگرم۵۶.۳ کیلوگرم۶۳.۷ کیلوگرم
۱۶۵ سانتی‌متر۵۰.۴ کیلوگرم۵۹.۹ کیلوگرم۶۷.۸ کیلوگرم
۱۷۰ سانتی‌متر۵۳.۵ کیلوگرم۶۳.۶ کیلوگرم۷۲.۰ کیلوگرم
۱۷۵ سانتی‌متر۵۶.۷ کیلوگرم۶۷.۴ کیلوگرم۷۶.۲ کیلوگرم
۱۸۰ سانتی‌متر۶۰.۰ کیلوگرم۷۱.۳ کیلوگرم۸۰.۷ کیلوگرم
۱۸۵ سانتی‌متر۶۳.۳ کیلوگرم۷۵.۳ کیلوگرم۸۵.۲ کیلوگرم
۱۹۰ سانتی‌متر۶۶.۸ کیلوگرم۷۹.۴ کیلوگرم۸۹.۹ کیلوگرم
پاسخ به ابهامات رایج

سؤالات متداول درباره محاسبه شاخص توده بدنی (BMI)

چون شاخص BMI نمی‌تواند بین بافت چربی و توده عضلانی تفکیک قائل شود. ورزشکاران عضلانی ممکن است به خاطر سنگینی ماهیچه در دسته اضافه وزن قرار بگیرند در حالی که درصد چربی آن‌ها بسیار پایین است.