رایگان و بدون ثبت‌نام
ابزار آنلاین

ماشین حساب شیمی (جرم مولی، مولاریته و رقیق‌سازی)

محاسبه جرم مولی و درصد جرمی عناصر از فرمول شیمیایی، غلظت مولار و جرم لازم برای ساخت محلول، و رقیق‌سازی با رابطه C₁V₁ = C₂V₂.

راهنما و مرجع آموزشی

جرم مولی و مولاریته چیست؟

جرم مولی هر ترکیب برابر مجموع جرم اتمی عناصر آن ضرب در تعداد هر اتم است و واحد آن گرم بر مول است. این ابزار فرمول‌هایی با پرانتز، کروشه و آب تبلور (مانند CuSO4·5H2O) را تجزیه می‌کند و درصد جرمی هر عنصر را هم نشان می‌دهد.

مولاریته (غلظت مولار) تعداد مول حل‌شونده در هر لیتر محلول است. برای رقیق کردن یک محلول غلیظ، مقدار ماده حل‌شونده ثابت می‌ماند؛ بنابراین حاصل‌ضرب غلظت در حجم قبل و بعد از رقیق‌سازی برابر است.

مراحل استفاده

سه زبانه به ترتیب یک کار آزمایشگاهی معمول چیده شده‌اند:

۱

جرم مولی

فرمول شیمیایی را با رعایت حروف بزرگ و کوچک وارد کنید.

۲

مولاریته

جرم مولی را (یا با «استفاده در محاسبه بعدی» از تاریخچه) وارد کنید و غلظت یا جرم لازم را حساب کنید.

۳

رقیق‌سازی

سه مقدار از C₁، V₁، C₂ و V₂ را وارد کنید تا مقدار چهارم و حجم حلّال افزودنی محاسبه شود.

فرمول و مبانی ریاضی

فرمول‌ها

جرم‌های اتمی از مقادیر استاندارد IUPAC گرفته شده‌اند؛ برای عناصر پرتوزا جرم پایدارترین ایزوتوپ استفاده می‌شود.

M = Σ(nᵢ·Aᵢ) ، n = m / M ، C = n / V ، C₁V₁ = C₂V₂
M
جرم مولی: گرم بر مول (g/mol)
n
مقدار ماده: مول (mol)
m
جرم حل‌شونده: گرم (g)
C
غلظت مولار: مول بر لیتر (mol/L)
V
حجم محلول: لیتر یا میلی‌لیتر
مثال عددی و حل گام‌به‌گام

مثال: ساخت ۲۵۰ میلی‌لیتر محلول ۰٫۱ مولار NaCl

چند گرم نمک طعام لازم است؟

مشخصات مفروضات:
جرم مولی NaCl:۵۸٫۴۴ g/mol
غلظت:۰٫۱ mol/L
حجم:۲۵۰ mL
مراحل محاسبه:
مول لازم:n = ۰٫۱ × ۰٫۲۵ = ۰٫۰۲۵ mol
جرم لازم:m = ۰٫۰۲۵ × ۵۸٫۴۴ = ۱٫۴۶۱ g
نتایج محاسبه شده مثال:
جرم NaCl۱٫۴۶ گرم
پاسخ به ابهامات رایج

سؤالات متداول درباره ماشین حساب شیمی (جرم مولی، مولاریته و رقیق‌سازی)

چون نماد عناصر با حرف بزرگ شروع می‌شود؛ مثلاً Co نماد کبالت است ولی CO یعنی یک اتم کربن و یک اتم اکسیژن (کربن‌مونوکسید).