در این راهنما، فرمول محاسبه معدل ترم و معدل کل دانشگاه، روش معدلگیری با تعداد واحد، تأثیر نمره مردودی و نحوه محاسبه نمره لازم برای رسیدن به معدل هدف را همراه با مثال یاد میگیرید. همچنین میتوانید با ابزار رایگان حسابابزار، معدل خود را سریع و دقیق محاسبه کنید.

محاسبه معدل دانشگاه فقط جمعکردن نمرهها و تقسیم آنها بر تعداد درسها نیست؛ زیرا هر درس بر اساس تعداد واحد خود تأثیر متفاوتی روی معدل دارد. برای مثال، نمره یک درس سهواحدی سه برابر یک درس یکواحدی در معدل شما اثر میگذارد. به همین دلیل، برای محاسبه دقیق معدل ترم یا معدل کل باید از میانگین وزنی نمرات استفاده کرد.
اگر نمیخواهید فرمولها را بهصورت دستی محاسبه کنید، کافی است نمره و تعداد واحد هر درس را در ابزار محاسبه نمره و معدل حسابابزار وارد کنید تا معدل شما بهصورت فوری محاسبه شود.
سریعترین روش معدلگیری، استفاده از محاسبهگر آنلاین معدل است. در این ابزار برای هر درس، نمره و تعداد واحد آن را وارد میکنید. سپس مجموع نمرات وزنی، تعداد کل واحدها و معدل نهایی بهصورت خودکار نمایش داده میشود.
محاسبهگر معدل حسابابزار علاوه بر محاسبه معدل، به شما کمک میکند تخمین بزنید برای رسیدن به معدل موردنظرتان باید در درسها یا ترم آینده چه نمرهای کسب کنید.
نمرهها و تعداد واحدها را وارد کنید و همین حالا معدلتان را حساب کنید.
معدل دانشگاه از تقسیم مجموع حاصلضرب نمره هر درس در تعداد واحد آن بر مجموع واحدهای درسی به دست میآید:
معدل = مجموع (نمره هر درس × تعداد واحد درس) ÷ مجموع واحدها
برای محاسبه دستی معدل باید مراحل زیر را انجام دهید:
فرض کنید دانشجویی در یک ترم نمرات زیر را دریافت کرده است:
| نام درس | تعداد واحد | نمره | نمره وزنی |
|---|---|---|---|
| ریاضی عمومی | ۳ | ۱۶ | ۴۸ |
| برنامهنویسی | ۳ | ۱۸ | ۵۴ |
| زبان عمومی | ۲ | ۱۴ | ۲۸ |
| آزمایشگاه | ۱ | ۱۹ | ۱۹ |
| معارف اسلامی | ۲ | ۱۷ | ۳۴ |
| مجموع | ۱۱ واحد | — | ۱۸۳ |
اکنون مجموع نمرات وزنی را بر مجموع واحدها تقسیم میکنیم:
۱۶٫۶۴ = ۱۱ ÷ ۱۸۳
بنابراین معدل این دانشجو در پایان ترم تقریباً ۱۶٫۶۴ خواهد بود. اگر نمرات را بدون در نظر گرفتن تعداد واحدها با یکدیگر میانگین بگیریم، نتیجه دقیق نخواهد بود.
معدل ترم فقط بر اساس درسهایی محاسبه میشود که دانشجو در یک نیمسال تحصیلی گذرانده است. این معدل وضعیت تحصیلی همان ترم را نشان میدهد.
معدل کل میانگین وزنی تمام درسهای مؤثر از ابتدای دوره تحصیل تا زمان محاسبه است. در معدل کل نیز تعداد واحد هر درس اهمیت دارد؛ بنابراین نمیتوان معدل چند ترم را با یکدیگر جمع کرد و بر تعداد ترمها تقسیم نمود.
اگر تعداد واحدهای دو ترم یکسان نباشد، میانگین ساده معدل ترمها نتیجه اشتباهی ایجاد میکند. روش صحیح این است که مجموع نمرات وزنی تمام درسها را بر مجموع واحدهای مؤثر تقسیم کنید.
برای تخمین معدل کل میتوانید از فرمول زیر استفاده کنید:
معدل کل جدید = مجموع امتیازهای قبلی و جدید ÷ مجموع واحدهای گذراندهشده
منظور از امتیاز، حاصل ضرب معدل در تعداد واحد است. برای مثال، فرض کنید معدل کل فعلی شما پس از گذراندن ۶۰ واحد برابر با ۱۵٫۲۰ است و در ترم جدید ۲۰ واحد را با معدل ۱۶٫۴۰ گذراندهاید.
در نتیجه معدل کل جدید برابر است با:
۱۵٫۵۰ = ۸۰ ÷ ۱۲۴۰
یکی از پرتکرارترین سؤالات دانشجویان این است که «ترم بعد چند بگیرم تا معدلم ۱۶ یا ۱۷ شود؟» برای پاسخ به این سؤال باید معدل فعلی، تعداد واحدهای گذراندهشده و تعداد واحدهای ترم آینده را بدانید.
فرمول معدل موردنیاز ترم آینده به شکل زیر است:
معدل موردنیاز = [(معدل هدف × کل واحدها پس از ترم جدید) − (معدل فعلی × واحدهای قبلی)] ÷ واحدهای ترم جدید
فرض کنید معدل فعلی شما پس از گذراندن ۶۰ واحد، ۱۵٫۲۰ است. قصد دارید در ترم آینده ۲۰ واحد بردارید و معدل کل خود را به ۱۵٫۵۰ برسانید:
بنابراین باید در ترم آینده تقریباً معدل ۱۶٫۴۰ کسب کنید تا معدل کل شما به ۱۵٫۵۰ برسد.
برای انجام سریع این محاسبه میتوانید از ابزار پیشبینی معدل هدف حسابابزار استفاده کنید.
نمره مردودی معمولاً در معدل همان نیمسال تأثیر میگذارد؛ اما نحوه اثرگذاری آن در معدل کل میتواند بر اساس دانشگاه، سال ورود، مقطع تحصیلی و آییننامه آموزشی متفاوت باشد.
در برخی آییننامهها، پس از قبولی مجدد در درس، نمره مردودی قبلی از تأثیر معدل کل خارج میشود؛ در حالی که بعضی مقررات جدیدتر ممکن است تمام نمرات ثبتشده را در معدل کل محاسبه کنند یا فقط در شرایط مشخصی اجازه بیاثرکردن یک نمره مردودی را بدهند.
بنابراین برای محاسبه رسمی معدل، حتماً کارنامه سامانه آموزشی و آییننامه مربوط به سال ورود خود را بررسی کنید. ابزار آنلاین معدل برای تخمین و برنامهریزی بسیار مفید است، اما نتیجه نهایی دانشگاه بر اساس مقررات آموزشی همان مؤسسه ثبت میشود.
اصل فرمول معدلگیری در بیشتر دانشگاهها یکسان است: نمره هر درس در تعداد واحد آن ضرب میشود و مجموع نتایج بر تعداد کل واحدهای مؤثر تقسیم میگردد.
با این حال، جزئیاتی مانند تأثیر نمره مردودی، دروس تکرارشده، ترم تابستان، دروس جبرانی، پروژه، پایاننامه یا دروس بدون نمره ممکن است در دانشگاه آزاد، پیام نور، دانشگاههای دولتی و سایر مؤسسات متفاوت باشد. برای نتیجه رسمی باید آییننامه دانشگاه و سال ورودی خود را ملاک قرار دهید.
در بسیاری از مقررات دوره کارشناسی، معدل نیمسال کمتر از ۱۲ بهعنوان مشروطی در نظر گرفته میشود. در مقطع کارشناسی ارشد نیز معمولاً حداقل معدل نیمسال ۱۴ است. با این حال، این اعداد ممکن است بر اساس مقطع، دانشگاه، رشته و آییننامه سال ورود متفاوت باشند.
برای اطلاع قطعی از شرایط مشروطی، محدودیت انتخاب واحد و تعداد دفعات مجاز مشروطشدن، به مقررات آموزشی دانشگاه خود مراجعه کنید.
اختلاف جزئی میان نتیجه محاسبه دستی و سامانه دانشگاه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
برای دستیابی به نتیجه نزدیکتر، نمرات را با تمام اعشار موجود وارد کنید و فقط معدل نهایی را گرد کنید.
اگر قصد دارید معدل ترم یا معدل کل خود را افزایش دهید، این نکات میتوانند مفید باشند:
برای مدیریت زمان مطالعه نیز میتوانید از تایمر مطالعه حسابابزار استفاده کنید.
خیر. چون تعداد واحد درسها متفاوت است، باید نمره هر درس را در تعداد واحد آن ضرب کنید. میانگین ساده فقط زمانی درست است که تمام درسها تعداد واحد یکسانی داشته باشند.
بله. تأثیر یک درس سهواحدی بر معدل سه برابر یک درس یکواحدی است. به همین دلیل نمره درسهای پرواحد اهمیت بیشتری دارد.
نمرات ترم تابستان معمولاً در معدل کل تأثیر دارند؛ اما ممکن است تابستان از نظر مشروطی یک نیمسال مستقل محسوب نشود. مقررات دقیق را باید از دانشگاه خود بررسی کنید.
این موضوع به دانشگاه و آییننامه سال ورود بستگی دارد. در برخی مقررات، نمره مردودی در معدل همان ترم باقی میماند اما پس از قبولی مجدد در معدل کل بیاثر میشود. در بعضی آییننامهها تمام نمرات محاسبه میشوند.
باید معدل هر ترم را در تعداد واحدهای همان ترم ضرب کنید، نتایج را با هم جمع بزنید و سپس بر مجموع واحدهای تمام ترمها تقسیم کنید.
معدل فعلی، تعداد واحدهای گذراندهشده، تعداد واحدهای جدید و معدل هدف را در محاسبهگر معدل وارد کنید. ابزار، معدل موردنیاز ترم آینده را برای شما تخمین میزند.
برای محاسبه دقیق معدل دانشگاه باید نمره هر درس را متناسب با تعداد واحد آن در نظر بگیرید. معدل ترم فقط وضعیت یک نیمسال را نشان میدهد، در حالی که معدل کل از تمام واحدهای مؤثر دوره تحصیل محاسبه میشود.
محاسبات دستی بهخصوص هنگام پیشبینی معدل هدف یا ترکیب چند ترم ممکن است زمانبر و مستعد خطا باشند. با استفاده از ابزار رایگان حسابابزار میتوانید نمرهها و واحدها را وارد کرده و نتیجه را در چند ثانیه مشاهده کنید.
محاسبه آنلاین معدل ترم، معدل کل و نمره لازم برای رسیدن به معدل هدف
توجه: نتایج این ابزار برای محاسبه و برنامهریزی شخصی ارائه میشوند. معدل رسمی، وضعیت مشروطی و نحوه محاسبه نمرات مردودی بر اساس آییننامه دانشگاه و سال ورود دانشجو تعیین خواهد شد.
اگر این مطلب برایتان مفید بود، آن را ذخیره یا برای دیگران ارسال کنید.