رایگان و بدون ثبت‌نام
راهنما و مرجع آموزشی

قانون اهم و توان برق چیست؟

قانون اهم (Ohm's Law) بنیادین‌ترین قانون مدارهای الکتریکی است که رابطه مستقیم بین ولتاژ (V)، جریان الکتریکی (I) و مقاومت (R) را بیان می‌کند: ولتاژ برابر است با حاصل‌ضرب جریان در مقاومت.

با استفاده از روابط قانون اهم و فرمول توان الکتریکی (P = V × I)، می‌توان میزان برق مصرفی وسایل برقی بر حسب وات، آمپراژ مورد نیاز سیم‌کشی و فیوز، و انرژی مصرفی بر حسب کیلووات ساعت (kWh) را جهت محاسبه هزینه قبض برق تعیین نمود.

روش محاسبه پارامترهای مدار الکتریکی

نحوه تعیین ولتاژ، جریان، توان و مصرف انرژی:

۱

محاسبه جریان با قانون اهم

جریان بر حسب آمپر از تقسیم ولتاژ بر مقاومت استخراج می‌شود.

۲

محاسبه توان الکتریکی

توان مصرفی بر حسب وات از ضرب ولتاژ در جریان به دست می‌آید.

۳

محاسبه کیلووات ساعت انرژی

توان دستگاه به کیلووات در تعداد ساعات کارکرد ضرب می‌گردد.

فرمول و مبانی ریاضی

فرمول‌های اصلی قانون اهم و توان الکتریکی

ولتاژ برق شهری تک‌فاز ایران ۲۲۰ ولت متناوب (AC) و فرکانس ۵۰ هرتز است.

V = I × R | P = V × I = I^2 × R = V^2 / R | Energy (kWh) = (Watts × Hours) / 1000
V
ولتاژ (پتانسیل الکتریکی): بر حسب ولت (Volt).
I
شدت جریان: بر حسب آمپر (Ampere).
R
مقاومت الکتریکی: بر حسب اهم (Ohm).
P
توان الکتریکی: بر حسب وات (Watt) یا کیلووات (kW).
مثال عددی و حل گام‌به‌گام

مثال: محاسبه جریان و مصرف برق یک بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی در برق ۲۲۰ ولت

مشخصات دستگاه گرمایشی برقی خانگی:

مشخصات مفروضات:
توان مصرفی دستگاه:۲٬۰۰۰ وات
ولتاژ برق شهری:۲۲۰ ولت
کارکرد روزانه:۵ ساعت در روز
مراحل محاسبه:
محاسبه جریان مصرفی (آمپر):I = P ÷ V = ۲٬۰۰۰ ÷ ۲۲۰ = ۹.۰۹ آمپر
محاسبه مقاومت المنت:R = V ÷ I = ۲۲۰ ÷ ۹.۰۹ = ۲۴.۲ اهم
مصرف انرژی روزانه:(۲٬۰۰۰ × ۵) ÷ ۱۰۰۰ = ۱۰ کیلووات ساعت (kWh)
مصرف انرژی ماهانه (۳۰ روز):۱۰ × ۳۰ = ۳۰۰ کیلووات ساعت در ماه
نتایج محاسبه شده مثال:
جریان کشیده شده از پریز۹.۰۹ آمپر (نیاز به فیوز بالای ۱۰ آمپر)
مقاومت المنت حرارتی۲۴.۲ اهم
انرژی مصرفی در ماه۳۰۰ کیلووات ساعت (kWh)
جدول ارقام و سناریوهای رایج

جدول مصرف برق و جریان لوازم خانگی رایج در برق ۲۲۰ ولت

آمپراژ و توان مصرفی تقریبی وسایل برقی پرکاربرد:

وسیله برقیتوان مصرفی (وات)جریان مصرفی (آمپر)مصرف در ۱ ساعت کار (kWh)
لامپ LED کم‌مصرف۱۵ وات۰.۰۷ آمپر۰.۰۱۵ کیلووات ساعت
تلویزیون و رسیور۱۲۰ وات۰.۵۵ آمپر۰.۱۲۰ کیلووات ساعت
کامپیوتر و مانیتور۳۰۰ وات۱.۳۶ آمپر۰.۳۰۰ کیلووات ساعت
یخچال و فریزر (موتور)۲۵۰ وات۱.۱۴ آمپر۰.۲۵۰ کیلووات ساعت
ماشین لباسشویی (المنت)۲٬۰۰۰ وات۹.۰۹ آمپر۲.۰۰۰ کیلووات ساعت
اتو بخار۲٬۲۰۰ وات۱۰.۰۰ آمپر۲.۲۰۰ کیلووات ساعت
کولر گازی ۲۴۰۰۰ اسپلیت۲٬۵۰۰ وات۱۱.۳۶ آمپر۲.۵۰۰ کیلووات ساعت

برای وسایلی با جریان بالای ۱۰ آمپر باید از سیم با سطح مقطع حداقل ۲.۵ میلیمتر مربع استفاده شود.

پاسخ به ابهامات رایج

سؤالات متداول درباره ماشین حساب مهندسی برق و الکترونیک

مجموع توان وسایلی که به یک خط متصل هستند را بر ۲۲۰ ولت تقسیم کنید تا جریان کل به دست آید. فیوز انتخابی باید حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد بالاتر از حداکثر جریان کارکرد پیوسته باشد.